Ngày 29/5/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 75/SL thành lập Nha Ngân khố trực thuộc Bộ Tài chính. Đây là cơ quan chuyên môn đặc trách giải quyết các vấn đề tài chính, tiền tệ - một yêu cầu cấp thiết lúc đó (Nhà nước non trẻ, ngân khố trống rỗng).
Trong quãng thời gian từ 1946 - 1951, Nha Ngân khố đã được đóng trụ sở và làm việc tại xóm Dàm, xã Tứ Quận với lán trại chủ yếu làm bằng tre nứa và ở nhờ nhà sàn của người dân.
Ngay sau khi được thành lập, Nha Ngân khố Quốc gia thực hiện nhiệm vụ: Tập trung các khoản thu về thuế, đảm bảo hoạt động quốc phòng; thu tiền công phiếu kháng chiến; quản lý cấp phát các khoản chi, xác nhận thanh toán cho các đơn vị sử dụng ngân sách, làm thủ tục quyết toán với cơ quan tài chính; tổ chức phát hành giấy bạc Việt Nam; thu hẹp và loại bỏ dần phạm vi lưu hành của tiền Đông Dương và các loại tiền khác của địch; thực hiện các nguyên tắc cơ bản về thể lệ thu, chi và kế toán đại cương nhằm tăng cường công tác quản lý tài chính ngay trong điều kiện đất nước đang có chiến tranh.
Vào các năm 1946, 1948, 1950, Nha Ngân khố Quốc gia đã thực hiện phát hành công trái và công phiếu kháng chiến ghi thu bằng tiền và bằng thóc phục vụ đắc lực, kịp thời nhu cầu sản xuất và chiến đấu. Trong thời kỳ này, Nha Ngân khố Quốc gia cũng đã trải qua thời kỳ khó khăn nhất của cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc, hoàn thành các trọng trách được Chính phủ giao phó, có công lớn trong việc xây dựng chế độ tiền tệ độc lập tự chủ, hạn chế sự chi phối tiền tệ của thực dân đế quốc, góp phần đưa cuộc kháng chiến của dân tộc ta đến toàn thắng. Nhân dân sống quanh đây luôn giữ bí mật, che chở, đùm bọc cho hoạt động của Nha Ngân khố Quốc gia với khoảng 60 -70 cán bộ làm việc, trong đó có 2 người nước ngoài.
Đường lên Bia di tích Nha Ngân khố Quốc gia
Yêu cầu của cuộc kháng chiến nhằm động viên mọi nguồn lực tài chính, ổn định nghĩa vụ đóng góp của nhân dân và để cụ thể hóa chức năng và nhiệm vụ của cơ quan quản lý Quỹ ngân sách Nhà nước, năm 1951, nhiệm vụ của Nha Ngân khố Quốc gia được chuyển giao sang hệ thống Ngân hàng cùng với việc thành lập Ngân hàng Quốc gia Việt Nam.
Đến năm 1990, hệ thống Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính, với chức năng chính là giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện quản lý Nhà nước về quỹ ngân sách Nhà nước mới chính thức thành lập theo Quyết định của Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng, nay là Chính phủ. Kể từ đó đến nay, Kho bạc Nhà nước Việt Nam đã có những bước phát triển mạnh mẽ về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy để ngày càng đáp ứng tốt hơn nhiệm vụ được giao.
Năm 2006, di tích đã được khánh thành bằng nguồn kinh phí phát triển Ngành và sự đóng góp của cán bộ, công chức, viên chức hệ thống Kho bạc Nhà nước. Các hạng mục của Khu di tích nằm trên diện tích 7.650m2 bao gồm: Khu bia lưu niệm, khu nhà sàn, đường cấp 5 từ quốc lộ 2 vào khu di tích dài 1,5 km.
Bia lưu niệm Nha ngân khố quốc gia
Từ khi được khánh thành, Khu di tích Nha Ngân khố Quốc gia đã đón tiếp nhiều đoàn khách tham quan, với hàng nghìn lượt cán bộ các thế hệ trong và ngoài ngành Tài chính trong cả nước; là nơi để các thế hệ cán bộ công chức hệ thống nói riêng và ngành Tài chính nói chung về đây tri ân những đồng chí, đồng nghiệp đã cống hiến, hy sinh cho sự nghiệp Tài chính quốc gia.
Bia lưu niệm Nha Ngân khố Quốc gia - một biểu tượng thể hiện quyết tâm sắt đá vượt khó đi lên, là nơi hội tụ ôn lại truyền thống của các thế hệ cán bộ ngành Tài chính càng thêm yêu ngành, tự hào về truyền thống của ngành, tăng cường đoàn kết, thống nhất ý chí hành động để xây dựng ngành Tài chính ngày càng phát triển.
Các độc giả nhớ theo dõi Trang thông tin điện tử Sở Tài chính và Fanpage để theo dõi bài tiếp theo Di tích Nghĩa trang Liệt sỹ Phạm Văn Khang và đồng đội.
Nguồn: Sách "Các lịch sử ngành Tài chính". Ảnh Sưu tầm