Đầu tháng 5/1945, trước những chuyển biến của tình hình chiến tranh thế giới thứ hai và phong trào cách mạng trong nước, Bác Hồ rời căn cứ Pác Bó (Cao Bằng) về Tân Trào (Tuyên Quang) – nơi hội tụ đầy đủ các điều kiện "tiện đường tiến, thuận đường thoái, gần dân, gần nước, xa quốc lộ". Sau ít ngày tạm trú tại nhà cụ Nguyễn Tiến Sự ở xã Tân Trào, huyện Sơn Dương (nay là xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang), rồi Bác chuyển lên ở lán Nà Nưa để vừa bảo đảm bí mật, vừa tiện quan sát và làm việc.
Lán Nà Nưa nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh ở và làm việc từ tháng 5 đến tháng 8-1945, chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám (Ảnh sưu tầm).
Di tích Lán Nà Nưa Xã Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang (Ảnh sưu tầm).
Thời gian Bác Hồ ở và làm việc tại lán Nà Nưa tuy chỉ kéo dài gần 3 tháng (từ cuối tháng 5/1945 đến ngày 22/8/1945), nhưng là giai đoạn diễn ra hàng loạt sự kiện lịch sử mang tính định đoạt cho vận mệnh của dân tộc. Ngày 04/6/1945, Tổng bộ Việt Minh triệu tập Hội nghị cán bộ tuyên bố thành lập Khu giải phóng (gồm 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Hà Giang, Tuyên Quang, Thái Nguyên) với Tân Trào là Thủ đô Khu giải phóng; Đồng thời thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam Giải phóng quân.
Giữa lúc công việc bộn bề chuẩn bị cho khởi nghĩa, Bác Hồ lâm bệnh sốt nặng. Nhưng với ý chí sắt đá và tầm nhìn chiến lược, Bác đã căn dặn đồng chí Võ Nguyên Giáp câu nói bất hủ khắc sâu vào lịch sử “Lúc này thời cơ thuận lợi đã tới, dù hy sinh tới đâu, dù phải đốt cháy cả dãy Trường Sơn cũng phải kiên quyết giành cho được độc lập.”
Ngày 13 - 15/8/1945, ngay tại khu rừng Nà Nưa, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp, quyết định thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc và ban bố Quân lệnh số 1, hạ lệnh phát động Tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước.
Di tích Lán họp Hội nghị toàn quốc của Đảng (Ảnh sưu tầm).
Ngày 16 - 17/8/1945, Đại hội Quốc dân Đại hội Tân Trào, Tiền thân của Quốc hội Việt Nam, Đại hội đã thông qua chủ trương tổng khởi nghĩa, 10 chính sách lớn của Việt Minh và cử ra Ủy ban Dân tộc Giải phóng (Chính phủ lâm thời) do Bác Hồ làm Chủ tịch.
Ngày 18/8/1945, cũng từ mảnh đất này, Bác gửi Thư kêu gọi Tổng khởi nghĩa đến đồng bào cả nước: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta!”.Đáp lời hiệu triệu non sông, hàng triệu người dân Việt Nam đứng lên giành chính quyền, lật đổ ách thống trị thực dân – phong kiến, lập nên nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vào ngày 02/9/1945.
Ngày 22/8/1945, Bác Hồ rời lán Nà Nưa về Thủ đô Hà Nội. Rừng núi Tân Trào đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử che chở, bảo vệ Trung ương Đảng và Bác Hồ trong những ngày tháng sục sôi tiền khởi nghĩa.
Trải qua hơn tám mươi năm, căn lán Nà Nưa đơn sơ nép mình dưới bóng rừng Tân Trào vẫn vẹn nguyên giá trị, là “địa chỉ đỏ” giáo dục truyền thống cách mạng, niềm tự hào sâu sắc của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Tuyên Quang. Từ căn lán nhỏ năm xưa nhìn về chặng đường hôm nay, bài học về nắm bắt thời cơ, phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân và tinh thần kiên quyết vượt qua mọi gian lao, thử thách vẫn còn nguyên giá trị, tiếp thêm sức mạnh cho toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta trên con đường đổi mới, hội nhập và phát triển đất nước vững bền.
Lãnh đạo, Cán bộ, công chức, viên chức ngành tài chính tỉnh Tuyên Quang dâng hương tượng niệm tại lán Nà Nưa
Ban biên tập Trang thông tin điện tử Sở Tài chính Sưu tầm